DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİ REHBERİ

1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmi Gazete’de “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11)” yayımlanmış olup uygulama detayları aşağıda yer almaktadır.

Döviz Dönüşüm Desteği, firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı banka üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satarak Türk lirasına çevirmesi hâlinde sağlanan bir nakit destektir. 2026/11 sayılı Tebliğe göre taban oran, dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan Türk lirası tutarının yüzde 2’sidir. Geçici yüzde 3 oran 31 Ocak 2027’ye kadar uygulanmaktadır.

Döviz Dönüşüm Desteği nasıl çalışır?

1. Firma, satılacak dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunu aracı bankaya kanıtlar.

2. Firma, TCMB tarafından belirlenen döviz pozisyonu oranını aşmadığını aracı bankaya belgeler.

3. Döviz aracı banka üzerinden TCMB’ye satılır ve dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilir.

 4. Hesaplanan destek, TCMB tarafından firmaya ödenmek üzere aracı bankaya aktarılır.

 Bu kapsamda TCMB’ye satılan dövizler iade edilmez. Destek talebi, işlem öncesi uygunluk ve belge kontrolü tamamlanmadan kesinleşmiş sayılmamalıdır.

Kimler yararlanabilir?

Temel hedef kitle, yurt dışı kaynaklı dövize sahip firmalardır. Aracı bankanın dövizin kaynağını doğrulaması ve firmanın TCMB’nin belirlediği döviz pozisyonu oranını aşmadığını belgeleyebilmesi gerekir. TCMB ayrıca firmaların satabileceği döviz veya alabileceği destek tutarına üst limit getirebilir.

Aracılı ihracat sözleşmesi kapsamında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar tarafından getirilen döviz, bu firmalara ürün tedarik eden işletmeler adına satılabilir. Bu modelde uygunluk belgelemesini tedarikçi yapar ve destek tedarikçinin hesabına aktarılır.

Destek oranı, süre ve limitler

Firma kontrolü neden önemlidir?

2026/11 sayılı Tebliğ, firma kontrolünü doğrudan veya dolaylı olarak en az yüzde 50 paya, oy hakkına, yönetim kurulu üyesi seçme hakkına ya da yönetim kurulu üyelerinin en az yüzde 50’sine sahip olma hâli olarak tanımlıyor.

Gerçeğe aykırı beyan veya usulsüz kullanım tespitinde ödenen destek; kur farkı ve hesaplanan faizle geri alınabilir. İlgili firmanın destek talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları belirli sürelerle kabul edilmeyebilir. Borç ödenene kadar kontrol ilişkisi bulunan diğer firmalar da kısıtlamadan etkilenebilir.

Hangi belgeler hazırlanmalı?

Tebliğ tek ve sabit bir belge listesi vermiyor. Aracı banka ve TCMB gerekli gördükleri bilgi ve belgeleri talep edebilir. Dosya en azından dövizin yurt dışı kaynağını, döviz pozisyonu oranını, firma kontrol ilişkilerini ve varsa aracılı ihracat sözleşmesi ile tedarikçi zincirini kanıtlayacak şekilde hazırlanmalıdır. Güncel belge listesi işlem öncesinde aracı bankadan alınmalıdır.

İnceleme ve yaptırım süreci

TCMB, firmayı kendisi inceleyebilir veya incelemeyi aracı bankaya yaptırabilir. İnceleme süresince destek ödenmez. Talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması hâlinde destek talebi kabul edilmez; döviz satılmışsa iade yapılmaz. Usulsüzlük veya gerçeğe aykırı beyan tespit edilirse destek talebi reddedilir ve geri alma/yaptırım hükümleri uygulanır.

Azami Destek Tutarı

TCMB, firmayı kendisi inceleyebilir veya incelemeyi aracı bankaya yaptırabilir. İnceleme süresince destek ödenmez. Talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması hâlinde destek talebi kabul edilmez; döviz satılmışsa iade yapılmaz. Usulsüzlük veya gerçeğe aykırı beyan tespit edilirse destek talebi reddedilir ve geri alma/yaptırım hükümleri uygulanır. Firmanın bir yıl içerisinde döviz dönüşüm desteği kapsamında satabileceği ihracat bedeli döviz tutarını ürettiği katma değeri ile sınırlandırılmıştır. Katma değer aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. 

Katma değer =faaliyet Karı +işgücü Maliyeti

Faaliyet kârı tutarları firmaların Gelir İdaresi Başkanlığına beyan ettikleri yıllık gelir tablolarından elde edilecektir. İşgücü maliyeti Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında yer alan işverenlerin çalışanları için ödedikleri maaş/ücret ve prim ödemelerinin 12 aylık toplamı olarak hesaplanacaktır.

Faaliyet kârı negatif olan firmalar için kâr bilgisi sıfır kabul edilecektir. Bir firmanın bir yıl içinde alabileceği toplam döviz dönüşüm desteği tutarı 100 milyon TL ile sınırlandırılacaktır. Uygulamanın ilk limit kullanım dönemi olan 2026 yılı son çeyreğinde, hesaplanan katma değer tutarı ve yıllık destek üst sınırının dörtte biri esas alınacaktır.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

• Yüzde 3 oranı kalıcı oran değildir; 31 Ocak 2027’ye kadar geçici uygulamadır.
• Döviz satışı geri alınamaz; uygunluk kontrolü işlemden önce tamamlanmalıdır.
• TCMB üst limit ve usul ayrıntılarını ayrıca belirleyebilir.
• Aracılı ihracatta tedarikçinin belge ve hesap bilgileri işlem zinciriyle uyumlu olmalıdır.
• Kontrol ilişkisi bulunan grup şirketleri yaptırım riskine dâhil olabilir.

Sık sorulan sorular

Destek oranı her zaman yüzde 3 mü?

Hayır. Tebliğdeki taban oran yüzde 2’dir. Yüzde 3 oranı 31 Ocak 2027’ye kadar geçici olarak uygulanmaktadır.

TCMB’ye satılan döviz geri alınabilir mi?

Hayır. Tebliğ, destek kapsamında TCMB’ye satılan dövizlerin iade edilmeyeceğini açıkça düzenliyor.

Aracı ihracatçı üzerinden gelen döviz için tedarikçi destek alabilir mi?

Evet. Aracılı ihracat sözleşmesi ve Tebliğdeki koşullar sağlanırsa satış tedarikçi adına kabul edilebilir ve destek tedarikçi hesabına aktarılabilir.

Destek talebi hangi durumlarda bekletilebilir veya reddedilebilir?

Döviz pozisyonu sınırının aşılması, üst limitin aşılması, istenen belgelerin sunulmaması, inceleme, usulsüz kullanım veya gerçeğe aykırı beyan destek talebini etkileyebilir.

Saygılarımızla,

More Modern